S'11 de martzu de su 2026 su Parlamentu Europeu at aprovadu un'emendamentu de importu a sa lege chi diat àere permìtidu s'averìguu pro mèdiu de algoritmos de inteligèntzia artifitziale de is arresonos privados in is aplicatziones de messageria. Custa lege, connota comente Chat Control, diat sinnificare sa fine de sa riservadesa e sa possibilidade de finire imbistigados dae sa giustìtzia pro una faddina de s'IA.
A incumentzare dae su 12 de su mese de onniasantu de su 2025 is impitadores ant a èssere obligados a frunire is datos issoro a is sitos pornogràficos (o, a su mancu, a is sitos de una lista frunida dae su ministèriu) de manera chi custos si potzant assegurare chi s'impitadore tèngiat 18 annos o prus. S'averìguu s'at a fàghere impreende su SPID o àteros trastos de identidade digitale.
S'idea, naradu craru, est tonta e dannàrgia, tìpica de unu guvernu inniorante o in fide mala.
Tonta, ca:
Su 14 de su mese de ledàmene de su 2025 su Parlamentu Europeu depiat votare una proposta pagu connota a su prus de is tzitadinos: su chi narant Chat Control. S'idea pro immoe est posta a una parte ca is istados membros non si sunt postos de acòrdiu, ma sa gente diat dèpere ischire de ite si tratat e, si non si domandat tropu, espressare un'opinione.
Pagas dies a immoe, sa polìtica de riservadesa de Firefox est istada arrangiada, creende oriolu e discuntentu intra is impitadores. S'est tratadu de carràrgiu in de badas, unu disatinu o si preferides una gaffe, ma su dannu est fatu.
A pagu a pagu, is impitadores de Facebook sunt retzende unu messàgiu pro ddis comunicare chi Meta at a impreare is datos issoro pro addestrare is funtzionalidades noas de inteligèntzia artifitziale. Bidimus in curtzu ite bolet nàrrere e ite podimus fàghere si sa cosa non nos faghet praghere.
Pagu a pustis de is protestas mannas incumentzadas cun sa morte de Nahel Merzouk, in Frantza est passada una lege noa chi permitit a sa politzia de registrare datos de is dispositivos de persones suspetadas de crìmines cun a su mancu cincu annos de castigu. Custos datos sunt sa positzione, s'àudiu de su micròfonu e s'immàgine de sa fotocàmera de telefoneddos e àteros dispositivos chi includent custos trastos, comente ordinadores, tauleddas, etc.
Fintzas s'Europa incumentzat a s'ocupare de s'ispainadura de s'Inteligèntzia Artifitziale. Su Parlamentu Europeu at difatis publicadu unu documentu cun règulas noas in contu de s'impreu de s'IA. Su documentu, in antis de tènnere unu balore de vìnculu pro is istados membros at a dèpere èssere aprovadu dae su Cussìgiu Europeu e dae sa Cummissione Europea. Si tratat de càmbios de importu pro is chi timent chi un'ispainadura irregulada de is programmas de IA at a portare a iscenàrios tipu 1984 o Terminator.
Si torrat a chistionare de testimòngios (o cookies, connotos in sardu fintzas cun sa furriadura literària boboetos o pistocos). In cale si siat giassu in ue intramus bidimus s'informativa pro s'impreu issoro - una pràtica bastante infadosa, cunsideradu chi ddoe at mègius tècnicas pro sarvare datos in su navigadore de s'usuàriu. Sa lege europea narat chi a s'impitadore bolet oferta sa possibilidade de denegare su permissu de sarvare testimòngios, ma pagu tempus a immoe is giornales italianos ant incumentzadu una pràtica noa: o s'atzetant is testimòngios o si pagat s'abonamentu.
Ispantat, orròliat, assustat. Ma ite est custa inteligèntzia artifitziale de chi amegamus de chistionare ònnia die? In antis de sighire a nde chistionare, est mègius a si firmare un'iscuta e cumprèndere de ite si tratat.
Su chi gente meda timiat cando at intèndidu chistionare pro sa prima borta de s'app contra a sa COVID-19 est acontèssidu in Tzina: su guvernu at impreadu su programma pro blocare a persones medas chi fiant ponende·si in biàgiu pro manifestare contra a sa banca printzipale de su paisu.
