S'11 de martzu de su 2026 su Parlamentu Europeu at aprovau un'emendamentu de importu a sa lei chi iat a ai permìtiu s'averìguu po mèdiu de algoritmus de intelligèntzia artifitziali de is arraxonus privaus in is aplicatzionis de messageria. Custa lei, connota comenti Chat Control, iat sinnificai sa fini de sa riservadesa e sa possibilidadi de fini imbistigaus de sa giustìtzia po una faddina de s'IA.
A incumentzai de su 12 de su mesi de donniasantu de su 2025 is impitadoris ant a essi obligaus a fruniri is datus insoru a is situs pornogràficus (o, assumancu, a is situs de una lista frunida de su ministèriu) de manera chi custus si potzant assegurai chi s'impitadori tèngiat 18 annos o prus. S'averìguu s'at a fai impreendi su SPID o àterus trastus de identidadi digitali.
S'idea, narau craru, est tonta e dannàrgia, tìpica de unu guvernu innioranti o in fidi mala.
Pagus diis a imoi, sa polìtica de riservadesa de Firefox est stètia arrangiada, creendi orriolu e discuntentu intra is impitadoris. S'est tratau de carraxu in debadas, unu disatinu o si prefereis una gaffe, ma su dannu est fatu.
A pagu a pagu, is impitadoris de Facebook funt arricendi unu messàgiu po ddis comunicai chi Meta at a impreai is datus insoru po addestrai is funtzionalidadis noas de intelligèntzia artifitziali. Bideus in curtzu ita bolit nai e ita podeus fai si sa cosa no si fait prexeri.
Pagu apustis de is protestas mannas incumentzadas cun sa morti de Nahel Merzouk, in Frantza est passada una lei noa chi permitit a sa politzia de arregistrai datus de is dispositivus de personas suspetadas de crìminis cun assumancu cincu annus de castigu. Custus datus funt sa positzioni, s'àudiu de su micròfonu e sa màgini de sa fotocàmera de telefoneddus e àterus dispositivus chi includint custus trastus, comenti ordinadoris, tauleddas, etc.
Fintzas s'Europa incumentzat a s'ocupai de sa spainadura de s'Intelligèntzia Artifitziali. Su Parlamentu Europeu at difatis publicau unu documentu cun arrègulas noas in contu de s'impreu de s'IA. Su documentu, innantis de tenni unu balori de vìnculu po is stadus membrus at a depi essi aproau de su Cunsillu Europeu e de sa Cumissioni Europea. Si tratat de càmbius de importu po is chi timint chi una spainadura irregulada de is programas de IA ant a portai a scenàrius tipu 1984 o Terminator.
Si torrat a chistionai de testimòngius (o cookies, connotus in sardu fintzas cun sa furriadura literària boboetus o pistocus). In calisisiat giassu innui intraus bideus s'informativa po s'impreu insoru - una pràtica bastanti infadosa, cunsiderau chi ddoi at mellus tènnicas po sarvai datus in su navigadori de s'usuàriu. Sa lei europea narat chi a s'impitadori bolit oferta sa possibilidadi de denegai su permissu de sarvai testimòngius, ma pagu tempus a imoi is giornalis italianus ant incumentzau una pràtica noa: o s'acetant is testimòngius o si pagat s'abonamentu.
Spantat, orròliat, assustrat. Ma ita est custa intelligèntzia artifiziali de chi megaus de chistionai dònnia dii? Innantis de sighi a ndi chistionai, est mellus a si firmai un'iscuta e cumprendi de ita si tratat.
Su chi genti meda timiat candu at intèndiu chistionai po sa primu borta de s'app contra a sa COVID-19 est acuntèssiu in Cina: su guvernu at impreau su programa po blocai a personas medas chi fiant ponendi-sì in biàgiu po manifestai contra a sa banca printzipali de su paisu.
