Web

Si-nd'est arraxonau a tempus largus, ma a sa fini sa decisioni dd'ant liada e annuntziada de manera ofitziali: Wikinews (o Wikinoas) serrat.

Comenti sciit beni chini totu scriit in sardu, sa RAS nd'at bogau unus cantu trastus de importu chi teniat in lìnia, comenti su ditzionàriu de Màriu Puddu e su CROS (Curretore Regionale Ortogràficu Sardu), chi sa domu editora NOR at torrau apustis a ponni in lìnia - e ddi torraus gràtzias po custu. A dolu mannu, su CROS no funtzionat prus beni e tenit fintzas su problema chi est cosa bècia chi andat mali cun dispositivus mòbilis.

Si-dd'apu contau in s'artìculu dedicau a Neocities: su web de fini annus 1990 e primus annus 2000 fiat diferenti meda de su de oi e totus boliant giai unu contributu a dd'amanniai aberendi unu situ po fueddai de interessus e passionis. Po ddu permiti, is frunidoris de atzessu a Internet donànt a is abonaus unu pagu de logu po carrigai is pàginas insoru: su spàtziu web. Tiscali fiat tra custus e funt stètias medas is personis chi nd'ant aprofitau. Acuntessit ancora oi difatis de agatai situs web.tiscali.it fueddendi de dònnia argumentu in sa circa in Google e àterus motoris.

Po cumprendi ita est NeoCities tocat a torrai una pariga de minutus a su web de is annus '90 e is primus 2000. Is giassus ddus scriiaus a manu in HTML o cun s'agiudu de un'editori visuali comenti Microsoft FrontPage o Namo WebEditor. No ddoi fiant is arretzas sotzialis: a su sòlitu si comunicàt cun is àterus impitadoris po mèdiu de chat o forum, chi is prus pagu espertus podiant agiungi a su situ gràtzias a ainas de servìtzius esternus. Is giassus fiant stàticus: nudda de cumentus, nudda de votus, perunu repicu a foras de is GIF animadas; fiant fatus pro spainai connoscimentu, no pro spassiai (sceti).

A incumentzai de su 12 de su mesi de donniasantu de su 2025 is impitadoris ant a essi obligaus a fruniri is datus insoru a is situs pornogràficus (o, assumancu, a is situs de una lista frunida de su ministèriu) de manera chi custus si potzant assegurai chi s'impitadori tèngiat 18 annos o prus. S'averìguu s'at a fai impreendi su SPID o àterus trastus de identidadi digitali.

S'idea, narau craru, est tonta e dannàrgia, tìpica de unu guvernu innioranti o in fidi mala.

Torraus a fueddai de Meta AI. Mentri fia scriendi s'ùrtimu artìculu, apo decìdiu de fai una proa cun su chatbot de Meta, a birri si cumprendiat su sardu. S'arresurtau est de interessu.

Una pariga de diis a oi est bessiu a pillu chi Piracy Shield at blocau Google Drive in s'intentu de firmai cuddus situs chi permitint de castiai is partidas de palloni a in donu chena ndi tenni su deretu. Una faddina, certu, chi perou cuat unu problema prus mannu.

Ariseu, giòbia 27 de làmpadas 2024, Google at annuntziau s'arribu de 110 lìnguas noas a su tradutori suu, in unu cuntestu de arrichimentu de custu trastu famau cun s'impreu de mòllius chi impreant s'imparu automàticu e s'intelligèntzia artifitziali. Intra custas lìnguas nci ndi funt unas cantu de minoria, che su vènetu e su sitzilianu, ma àteras amancant, comenti su napoletanu e su sardu.

A pagu a pagu, is impitadoris de Facebook funt arricendi unu messàgiu po ddis comunicai chi Meta at a impreai is datus insoru po addestrai is funtzionalidadis noas de intelligèntzia artifitziali. Bideus in curtzu ita bolit nai e ita podeus fai si sa cosa no si fait prexeri.