In Itàlia est incumentzada custa dies s'isperimentatzione de IT Wallet, su sistema chi permitit de tènnere is documentos in is dispositivos mòbiles nostros imbetzes de ddos portare in forma de tèssera o paperi. Su portafòlliu digitale est parte de unu progetu prus mannu pro creare un'identidade digitale a livellu europeu a intro de su 2026. Is documentos carrigados in s'app ant a tènnere balore legale e s'ant a pòdere ammustrare a ufitziales pùblicos a intro de un'averìguu.

Custas dies semus leghende noas medas chi contant sa crisi in ue si sunt agatende custos duos produtos famados: Alexa, s'assistente vocale de Amazon, e ChatGPT, su chatbot de OpenAI chi at fatu arresonare e oriolare meda in s'ùrtimu annu.

Erisero, giòbia 27 de làmpadas 2024, Google at annuntziadu s'arribu de 110 limbas noas a su tradutore suo, in unu cuntestu de arrichimentu de custu trastu famadu cun s'impreu de mollos chi impreant s'imparu automàticu e s'inteligèntzia artifitziale. Intra custas limbas nche nde sunt unas cantu de minoria, che su vènetu e su sitzilianu, ma àteras mancant, comente su napoletanu e su sardu.

A pagu a pagu, is impitadores de Facebook sunt retzende unu messàgiu pro ddis comunicare chi Meta at a impreare is datos issoro pro addestrare is funtzionalidades noas de inteligèntzia artifitziale. Bidimus in curtzu ite bolet nàrrere e ite podimus fàghere si sa cosa non nos faghet praghere.

Ddoe fiat unu tempus in ue no esistiat Whatsapp, no esistiat Telegram e no esistiat nen mancu Windows Live (MSN) Messenger. Fiat su 1996 e naschiat unu servìtziu chi ddi naraiant ICQ, una sigla chi non bolet nàrrere nudda, ma sonat che "I seek you" (ti chirco). Comente su leghidore at giai cumprèndidu, si tratat de unu programma de messageria, giaju de is chi impreamus nois me is telefoneddos nostros.

Unas cantas dies a oe, Microsoft at sinnaladu de àere iscobertu una debilesa grae in aplicatziones Android de importu chi diat fàghere a impreare pro impestare milliones de telefoneddos cun programmas dannàrgios. A sa tècnica de atacu informàticu chi faghet profetu de custa debilesa dd'ant postu "Dirty Stream", (flussu brutu, o trasmissione bruta).

Mozilla at annuntziadu un'adòbbiu cun is tradutores sardos, chi s'at a fàghere su 28 de freàrgiu a is 18:00 (oràriu de Sardigna). S'at a arresonare de argumentos vàrios, comente s'importu de furriare unu programma in prus lìnguas e su raportu intra diversidade e programmas a còdighe abertu.

De seguru totus amus lèghidu me is noas s'ameletzu de is Houthi de nde segare is cavos de datos chi passant a suta de su Mare Ruju e custu at ingendradu orròliu pro su funtzionamentu de Internet.
In custu artìculu apo a ispricare pro ite non nos depimus orroliare tropu, chirchende de impreare unu linguàgiu chi potzant cumprèndere fintzas is prus pagu espertos.

Amus bidu una pariga de meses a oe chi Wikipedia at postu a disponimentu unu tradutore nou, MinT, chi podet furriare su sardu in àteras lìnguas e vice versa e custu podet èssere impreadu pro furriare pàginas de s'Enciclopedia Lìbera partende dae una base fata in automàticu. Sigomente apo giai chistionadu de MinT faghende bìdere una pariga de esempros bos cumbidu a lèghere s'artìculu pro nde ischìere de prus. Su chi no ischia cando apo iscritu cussu artìculu est chi MinT tenet fintzas su situ web suo, chi faghet a impreare pro furriare cale si siat testu e no isceti pàginas de Wikipedia, duncas podimus andare a nche giogare unu pagu cun prus libertade.